amerigo
boeken over kunst & cultuur en reis boeken
Mussertman aan het oostfront

Mussertman aan het oostfront

Oorlogsdagboek 1941-1942

De bekende WO II-onderzoeksjournalist Gerard Groeneveld ontdekte het oorlogsdagboek van Paul Metz in het archief van het NIOD. Dit ontluisterende relaas van een NSB’er die als vrijwilliger aan het Oostfront wordt geconfronteerd met de leugens van de propagandamachine, is een uniek en indrukwekkend menselijk document, temeer omdat nooit eerder de »verkeerde kant« aan het woord werd gelaten!

»Dinsdag 11 augustus 1942 bereikte ons het ontstellende bericht, dat Paul inmiddels gestorven was. In plaats van den reis naar Holland, dien hij een dezer dagen zou aanvangen, had hij den reis ondernomen, waarvan geen mensch meer terugkeert. Nu ligt hij ver van zijn vaderland begraven onder den rook van Leningrad nabij het plaatsje Zarskoje-Selo.«

Zo beëindigt een vriend de dagboeknotities van de Rotterdamse tapijthandelaar Paul Metz, die met het Vrijwilligerslegioen Nederland was afgereisd naar Rusland om vóór de nationaal-socialistische zaak tegen de Sovjet-legers te vechten.

Paul Metz was de ex-echtgenoot van actrice Mies Peters, die er met de dichter A. Roland Holst vandoor was gegaan. Maar toen moest de Tweede Wereldoorlog nog uitbreken. Daarin vond Metz, opgewarmd door zijn lidmaatschap van de NSB, een nieuwe kans om zijn maatschappelijk in het slop geraakte leven weer glans te geven. Maar in plaats van de verwachte glorie wachtte hem een ontluisterende teleurstelling, ten slotte uitmondend in een roemloos einde.

Zijn unieke dagboek lag jarenlang opgeborgen op het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam, tot Gerard Groeneveld dit belangwekkende document uit de vergetelheid haalde in zijn studie Kriegsberichter [2004]. Nu wordt het voor het eerst integraal gepubliceerd.

Achter het ooggetuigenverslag van Paul Metz blijken geen opgeklopte propagandaclichés schuil te gaan, maar realistische, soms intieme observaties, heet van de naald opgeschreven. Luizen, reuma-aanvallen, muggen, stank en een onbeschrijflijke koude doen de soldatenheroïek verbleken. Ook de zo aangeprezen kameraadschap binnen de »kompie« houdt Metz tegen het licht van de werkelijkheid.

Gaande het jaar dat hij ver van huis doorbrengt, groeien zijn twijfels, voelt hij zich »bedonderd« over een zaak die verloren lijkt én die hij niet wil opgeven. Mussertman aan het oostfront legt daarvan, juist door zijn onvoltooidheid, een indrukwekkende getuigenis af.
Paul Metz
geschiedenis
paperback
128 blz
isbn 9077503250
9789077503256
Vantilt
prijsindicatie € 19,90
Erwin Nas - kunst, cultuur & reizen - amerigo, 2017