amerigo
about arts, travel & books by Erwin Nas
Omwille van een gezegend eiland

Derk Jansen
biografie
paperback
256 blz
9075879121
Van Gruting
prijsindicatie € 21,00

Omwille van een gezegend eiland

Het leven van jhr. D.F. van Alphen tot 1816

DaniŽl FranÁois (1774-1840) is de tweede zoon van de bekende kinderdichter Hieronymus van Alphen. Op 17-jarige leeftijd kan hij zich niet langer verenigen met het leven dat de diepgelovige en overbezorgde vader voor hem ziet weggelegd en reist als marinecadet af naar de Indische archipel.

Eenmaal in koloniale dienst getreden wacht hem een gelukkig bestaan, ver weg van het door oorlog geteisterde Europa. Hij brengt het tot plaatsvervangend gezag-hebber van Java's Oosthoek. De Franse invloed in Nederlands-IndiŽ en de komst van maarschalk Daendels maken echter dat Van Alphen besluit 'het gezegend eiland' te verlaten.

Met gemengde gevoelens scheept hij zich in de zomer van 1808 met zijn gezin in om via de Verenigde Staten naar Europa terug te keren. Gedurende de overtocht houdt hij een journaal bij dat integraal is opgenomen.

Dit egodocument laat de lezer kennismaken met een man die niet alleen op onderhoudende wijze vertelt wat er aan boord gebeurt, maar ook zijn mening geeft over het leven in de koloniŽn. Ontberingen blijven hem tijdens de reis niet bespaard. Zijn vrouw overlijdt en krijgt een zeemansgraf. Na een verblijf in Baltimore is hij in maart 1809 gedwongen zijn kinderen in Amerika achter te laten.

Terug in Nederland heeft Van Alphen moeite zijn leven weer op te pakken, totdat hij met zijn schoonzuster trouwt. DaniŽl van Alphen heeft het grootste deel van zijn leven in en nabij Leiden gewoond. In 1814 vestigde hij zich er voorgoed en nam intrek in zijn ouderlijk huis, Breestraat 85. Kort daarna ging hij de gemeente vertegenwoordigen bij de Provinciale Staten van Holland.


'Ik heb al eens gedacht: een mensch is in veele opzigten een schip gelijk. Vlak voor de wind is voor geen van beiden het beste. Een schip zeilt beter met een koelte die zoo wat achterlijker als dwars inkoomt, of zooals de zeelui zeggen, bakstaage wind, als dat ze vlak van achteren koomt. Wijl in het eerste geval alle zeilen bij kunnen gezet worden en vlak voor de wind hindert het eene zeil het andere. Gaat het de mensch in alles naar zijn zin, hindert zeker het eene geluk het andere en hij kan onmogelijk alles genieten, moet zeilen minderen en zijn geluk is hem dikwijls tot last. Hoe moeijelijk is het dan niet voor hem om op de regte weg te blijven en zichzelve te bestuuren.'
Erwin Nas - kunst, cultuur, & reizen - amerigo , 2017