amerigo
boeken over kunst & cultuur en reis boeken

aardewerk

aardewerk 1 verzamelnaam voor vaatwerk van aarde uit aarde, leem of klei gevormd en gebakken : Keuls, Delfts, Engels of Maastrichts aardewerk 2 gebakken aarde : een schaal van aardewerk
bron : Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal, 14e druk, blz 42

ceramiek [Grieks keramos = klei] heet de techniek waarmee producten worden vervaardigd uit plastische aarde door deze eerst te vormen en daarna te branden. De naam wordt ook gebruikt voor de producten zelf : pottenbakkerskunst, ceramische beelden.
bron : de Katholieke Encyclopedie, 1955, 2e druk, deel 7, 85

faience genoemd naar de Italiaanse stad Faenza, is een soort aardewerk en geen porselein, omdat de scherf [dit is het ongeglazuurde materiaal] poreus en ondoorzichtig is.
Het nadert echter het porselein, omdat de ongeglazuurde voorwerpen wit zijn, op hoge temperaturen gebakken worden en omdat de decoratie meest onder het glazuur worden aangebracht.
Als grondstoffen voor faience worden gebruikt : 35-40% goede wit bakkende klei, 45-55% kwarts en 3-5% veldspaath.
bron : de Katholieke Encyclopedie, 1955, 2e druk, deel 10, 487


Delfts Aardewerk - Delffse Porceleyne - Amsterdam Ceramics - beeld

Delft - Delfts aardewerk
literatuurlijst - boeken

Delffs Porcelijn van koningin Mary II, ceramiek op Het Loo uit de tijd van Willem III en Mary II - A.M.L.E. Erkelens, 9789040097683
Delffse Porceleyne, Delfts aardewerk 1620-1850 - Jan Daan van Dam, 9789040087974
Delfts Aardewerk - Mercatorfonds, 9789061538172

Delfts Aardewerk - Jan-Daan van Dam, 9789089640383
Delfts aardewerk, deel 2, geschiedenis van een nationaal product - M. Aken-Fehmers, Loet A. Schledorn & L.A. Schledorn, 9789040095863
Delfts aardewerk, deel 3, De Porceleyne Fles - Loet A. Schledorn, Marion S. van Aken-Fehmers, Tom Haartsen, Titus Elins, 9789040088797

Gedateerd Delfts aardewerk - J.D. van Dam, 9789066303140
Oosters porselein, Delfts aardewerk : wisselwerkingen - Kemper, 9789070295165

Friesland - Fries aardewerk

Kingma Makkum
Fries Aardewerk - deel I
De gleibakkerij van Kingma te Makkum bestond van 1784 tot 1812.
Dankzij de overlevering van debiteurenboeken krijgen we ook een beeld van de afnemers en de afzetmarkten van de producten. Veel aandacht wordt besteed aan de voor de bakkerij werkzame schilders Adam Sijbel en Poppe Andries Meinsma.
Kingma Makkum [deel 1] - Jan Pluis, Pieter Jan Tichelaar, Sytse ten Hoeve, aardewerk, gebonden boek, 260 blz, foto's zw en kleur, isbn 907431063X, Primavera Pers

Bolsward
Fries Aardewerk - deel II
In de Bolswarder gleibakkerij zijn van 1737 tot de sluiting in 1793 talrijke bijzondere producten gefabriceerd: tegels, tegeltableaus, sieraardewerk etc.
In dit boek worden voor het eerst meerdere werken toegeschreven aan Bolswarder schilders als Hendrik Gleibakker, Eijbert Pieters, Sybren Taeckeles, Hilbrand Jans en de Harlinger schilder Dirk Danser. Vooral aan laatstgenoemde schilder wordt veel aandacht besteed.
Het eerste hoofdstuk beschrijft - met het zogenoemde Bolswarder Tableau als uitgangspunt - stap voor stap het technische proces in een achttiende-eeuwse Friese gleibakkerij.
Bolsward [deel 2] - Pieter Jan Tichelaar, Sytse ten Hoeve, aardewerk, gebonden boek, 220 blz, foto's 165 zw / 177 kleur, isbn 9074310745, Primavera Pers

Kingma Makkum [deel 1] - Bolsward [deel 2] - Tichelaar Makkum [deel 3] - beeld

Tichelaar Makkum 1700-1867
Fries Aardewerk - deel III
De grootste, nog steeds in bedrijf zijnde Friese aardewerkfabriek is die van de familie Tichelaar te Makkum. Eind zeventiende eeuw begon Freerk Jan Tichelaar met het maken van fijnkeramische producten zoals beschilderde tegels en schotels.
Daarna groeide het bedrijf uit en verwierf het een centrale plaats in de Friese aardewerkproductie. Doordat een groot deel van het bedrijfsarchief bewaard bleef kunnen de bedrijfsgeschiedenis en de ontwikkeling van het product op de voet worden gevolgd.
Uitvoerig aan bod komen de schilderstijlen van de elkaar opvolgende »eerste schilders«, Gatse Sytses, Sjoerd Hylkes, Douwe Klazes, Adam Sijbel, Poppe Meinsma, Hendrik de Haan en vader en zoon Jacob en Eillem ten Zweege.
Een schets van de familiegeschiedenis en de technische bijzonderheden van het bedrijf completeren het werk.
Tichelaar Makkum 1700-1867 [deel 3] - Pieter Jan Tichelaar, aardewerk, gebonden boek, 220 blz, illustraties, 200 kleur, isbn 9074310915, 9789074310918, Primavera Pers
Tichelaar Makkum 1868-1963
Fries Aardewerk - deel IV
Omstreeks 1870 worden de gebroeders Jan en Jelmer Tichelaar gedwongen nieuwe wegen voor hun bedrijf te zoeken. Zij ontwikkelen een viertal producten waarvan er een succes heeft: Makkumer sieraardewerk.
Met veel energie wordt ook het tegelassortiment vernieuwd en worden op commercieel gebied nieuwe paden ingeslagen. De elkaar opvolgende technische vernieuwingen krijgen de volle aandacht.
De door de jaren heen ontwikkelde bedrijfscatalogi worden op ware grootte afgebeeld. Dit boek zal mede daardoor een belangrijk naslagwerk worden voor verzamelaars van twintigste-eeuws Makkumer aardewerk.
Tichelaar Makkum 1868-1963 [deel 4] - Pieter Jan Tichelaar, aardewerk, gebonden boek, 240 blz, illustraties, 200 kleur, isbn 9074310907, 9789074310901, Primavera Pers

Tichelaar Makkum [deel 4] - Harlingen [deel 5] - Harlingen [deel 6] - beeld

Harlingen
Fries Aardewerk - deel V
Harlingen / Bedrijfsgeschiedenis 1610-1933 & producten tot 1720
De auteurs presenteren een schat aan historische gegevens over de zeven Harlinger gleibakkerijen en hun eigenaren.
In de zeventiende eeuw vestigden zich enkele Hollandse plateelbakkers in de Friese havenstad, waardoor de Harlinger producten uit die tijd nog veel gelijkenis vertonen met de Hollandse. Op den duur krijgen ze echter meer en meer een eigen gezicht.
In dit boek zijn veel illustraties opgenomen van de oudste, zeventiende-eeuwse producten.
Een apart hoofdstuk is gewijd aan de voor Harlinger producten specifiek technische bijzonderheden.
Harlingen [deel 5] - Jan Pluis, Arend Jan Gierveld, aardewerk, gebonden boek, 240 blz, illustraties, 200 kleur, isbn 9074310893, 9789074310895, Primavera Pers

Harlingen
Fries Aardewerk - deel VI
Producten 1720-1933
In dit deel wordt de achttiende-eeuwse productie van sieraardewerk van een kwalitatief hoog niveau beschreven. De bijdragen van de schilders Dirk Danser, Pals Karsten, Jan Eelkes, Eelke Jans Kronenburg en Pytter Ruurds komen uitvoerig aan de orde.
Na 1800 bestaan er nog twee fabrieken: die van de familie Tjallingi en die van de familie Van der Plaats en Van Hulst.
Van deze laatste fabriek is werk bekend van de schilders Joseph Witte en Folkert Park. In het laatste kwart van de negentiende eeuw leggen beide bedrijven zich toe op tegels voor gevelversiering.
Omstreeks 1900 zorgt de Jugendstil voor een krachtige impuls. De tegelfabriek van Tjallingi aan de Zoutsloot werd in 1910 gesloten, in de andere fabriek aan de Bolswardervaart werd tot 1933 doorgewerkt.
Harlingen [deel 6] - Jan Pluis, aardewerk, gebonden boek, 300 blz, foto's 400 kleur, isbn 9074310885, Primavera Pers

De pottenbakkers van Friesland
Fries Aardewerk - deel VII
Dit laatste deel in de serie »Fries Aardewerk« gaat over de Friese

pottenbakkersnijverheid. Tussen 1700 en 1950 zijn er in dertien plaatsen in Friesland in totaal negentig pottenbakkerijen gevestigd geweest, waarvan er tijdens de bloeitijd meer dan vijftig tegelijk in bedrijf waren !
Deze aantallen zeggen veel over de ongekende populariteit van deze producten. Van 1750 tot ver in de 19de eeuw was de provincie Friesland de belangrijkste aardewerkproducent.
De Friese pottenbakkers vervaardigden alledaagse gebruiksvoorwerpen zoals vergieten, testen, komforen, melk- en beslagpotten, koppen, kommen, met een rijke variatie in vorm, kleur en versiering. Via potvaarders en andere schippers vonden deze producten vanuit Friesland hun weg naar grote delen van Nederland.
Dit boek gunt de lezer een blik in de Friese pottenbakkerij: hoe was zo’n bedrijf ingericht, wat waren de werkzaamheden, hoe werd het aardewerk per worp verhandeld? Vervolgens komen alle plaatsen en bedrijven ter sprake waar tussen 1700 en 1950 pottenbakkers werkten. De auteurs werken hun bevindingen uit in een aantal thema’s: de verschillende typen ondernemer, de rol van de vrouw, de potschippers, de aardewerkhandel en de wijze waarop de laatste pottenbakkers konden overleven toen de markt voor het huishoudgoed drastisch slonk, en Friese pottenbakkers in Groningen, Kampen, Deventer, Hazerswoude en Leiden.
Adri van der Meulen en Paul Smeele doen al sinds 1986 onderzoek naar het Nederlandse pottenbakkersambacht; eerder schreven zij een monografie over Fries kerfsneeaardewerk.
De pottenbakkers van Friesland [deel 7] - Adri van der Meulen, Paul Smeele, aardewerk, gebonden boek, 342 blz, foto's zw en kleur, isbn 905997025X, Primavera Pers

aardewerk uit Kennemerland

Aardewerk in Stijl
de geschiedenis van Potterie Kennemerland - 1920-1942

Als een van de weinige aardewerkfabrieken uit de periode tussen de twee wereldoorlogen heeft Potterie Kennemerland zich exclusief gericht op de productie van sieraardewerk met de zo karakteristieke De Stijl-achtige decoratiemotieven. Rond de roomkleurige, veelal gewelfde voorwerpen werden op spaarzame wijze horizontale banden getrokken die niet alleen een ornamentele functie hebben, maar ook de contouren van de modellen accentueren.
Potterie Kennemerland werd in 1920 te Velsen opgericht met als doel kunstaardewerk als vazen en bloempotten te vervaardigen. Het initiatief hiertoe was afkomstig van Koen Mertens [1889-1953] en Eelke Snel [1899-1939], die eerder dat jaar tot de oprichters behoorden van De Vier Paddestoelen te Utrecht.
Hoewel de geschiedenis van de fabriek wordt gekenmerkt door op- en neergangen, heeft het bedrijf in de loop van ruim twintig jaar een productie-assortiment ontwikkeld dat mede het gezicht heeft bepaald van het moderne Nederlandse interieur van het interbellum. Aardewerk in Stijl - Titus M. Eliëns, Erik en Petra Hesmerg [fotografie], hardcover, 94 blz, isbn 9040085129, 9789040085123, Waanders Uitgeverij, 2008

Aardewerk in Stijl - Maastrichtse serviezen - Boerenbont uit Maastrichtse fabrieken - beeld

Maastricht - Maastrichts aardewerk

literatuurlijst - boeken
Boerenbont uit Maastrichtse fabrieken, Petrus Regout/Societe Ceramique - H. Meulman, 9789074213318
Drukdecors Op Maastrichts Aardewerk, Petrus Regout, Societe Ceramique, Clermont & Chainaye, Guillaume Lambert, F. Regout - M. Bogaers, 9789074213042
Geheim van de Sphinx : de fabriekscollectie Maastrichts aardewerk - 9789090127897
Maastrichts aardewerk, gids voor verzamelaars en liefhebbers van het aardewerk van Petrus Regout/De Sphinx en Societe Ceramique - Monda Heshusius, 9789051217278
Maastrichtse serviezen 1917-1937 - R. Fock, 9789040083693


Nederland - Nederlands aardewerk

De Nederlandse Tegel
Decors en benamingen 1570-1930

Aan de hand van dit boek is iedere tegel uit de periode 1570-1930 op eenduidige wijze te beschrijven en in de meeste gevallen te dateren en/of toe te schrijven.
The Dutch Tile
Designs and Names 1570-1930
With the help of this book every tile from the period 1570-1930 is to describe and in most cases to attribute.
Tekst Nederlands & Engels / Text Dutch & English.
De Nederlandse Tegel - Jan Pluis, tegels, gebonden boek, 696 blz, foto's 2706 z/w, 134 kl, isbn 9074310486, Primavera Pers

A   B   C   D   E   F   G   H   I   J   K   L   M   N   O   P   R   S   T   U   V   W   X   Y   Z
Erwin Nas - kunst, cultuur & reizen - amerigo, 2017