amerigo
about arts, travel & books by Erwin Nas

Vincent van Gogh

Zundert, 30 maart 1853
Auvers-sur-Oise, 29 juli 1890

boeken over Vincent van Gogh

1853 Zundert
1864 Zevenbergen
1866 Tilburg
1869 Den Haag
1873 Brussel, Londen, Parijs
1876 Ramsgate, Isleworth [GB]
1877 Dordrecht, Amsterdam
1878 Laken [B]
1879 Borinage, Petit-Wasmes, Pâturages [B]
1880 Brussel
1881 Etten-Leur
1881 Den Haag
1883 Hoogeveen
1883 Nuenen
1885 Antwerpen
1886 Parijs
1888 Arles
1889 Saint-Rémy-de-Provence
1890 Auvers-sur-Oise



Brieven

Van Goghs Brieven
de kunstenaar aan het woord
hardcover, 6 delen, 2.240 blz, volledig, geïllustreerd & geannoteerd
isbn 9089641025, 9789089641021, prijsindicatie € 395,00

Gedurende 15 jaar werkten het Van Gogh Museum in Amsterdam en het Huygens Instituut in Den Haag aan deze nieuwe wetenschappelijke teksteditie van de briefwisseling ; een editie die beantwoordt aan de meest geavanceerde en kwalitatief hoogstaande eisen op het gebied van tekstedities.
Het resultaat is een volledige, moderne uitgave van de correspondentie die de huidige stand van kennis weerspiegelt. Het Brievenproject is het meest ambitieuze project dat ooit door het Van Gogh Museum is geïnitieerd. De boekeditie alsook de digitale editie zullen voor iedereen die zich in Van Gogh verdiept een onmisbare bron van kennis zijn.



Familie Van Gogh

Het gezin Van Gogh, een familiegeschiedenis in brieven
Nico van Wageningen
paperback, 250 blz, isbn 9087730160, 9789087730161, prijsindicatie € 24,50

Naast de honderden brieven die Vincent van Gogh aan zijn broer Theo heeft geschreven, zijn er ook talrijke brieven van zijn ouders en andere gezinsleden bewaard gebleven. Deze ouderlijke brieven, die, nog ongepubliceerd, in het Van Gogh Museum te raadplegen zijn, geven naast een interessante inkijk in het dagelijkse leven ook een fascinerend beeld van het ideaalbeeld dat de ouders Van Gogh bij de opvoeding van hun kinderen voor ogen stond.

Imponerend om te zien zijn de niet aflatende inspanningen die beide ouders zich getroosten, ook wanneer tegen beter weten in de resultaten ontbreken en de vervreemding, vooral bij Vincent, toeslaat : »Pa en Moe zijn niet de mensen die mij begrijpen – noch in mijn fouten noch van een betere kant – zij kunnen zich niet in mij indenken – met hen redeneren, leidt tot niets dan twist«. Deze bewering versterkt het beeld dat bij velen over Vincent van Gogh bestaat : was hij niet zijn hele leven arm, gek wellicht, doch geniaal; zich opofferend voor de kunst, maar helaas door eenieder miskend en onbegrepen ?

Het is een beeld dat beslist bijstelling behoeft. In dit werk komen de gezinsleden in hun eigen woorden – de brieven moeten het verhaal vertellen – veelvuldig aan het woord. Het wordt duidelijk dat Vincent, maar ook de andere gezinsleden, een opvallend problematisch verlopen leven hebben gekend, waaraan, naar de mening van de auteur, eerder genetische factoren, dan de opvoeding debet zijn.

Nico van Wageningen [1944] is psycholoog. Hij heeft een ruime ervaring in de jeugdzorg op het gebied van het ontstaan van ontwikkelingsstoornissen en de behandeling van vastgelopen ouder-kind relaties.

Wat betreft mijn kansen om wat te verkopen, die zijn zeker niet erg groot, maar ik heb een begin gemaakt. Op dit ogenblik heb ik al vier handelaars gevonden die studies van mij tentoongesteld hebben. En ik heb ook studies geruild met verschillende andere kunstenaars.

Op het ogenblik is de prijs 50 francs. Zeker niet veel, maar - men moet goedkoop verkopen om omhoog te komen, en zelfs tegen kostprijs. De handel is hier slecht. De grote handelaars verkopen Millet, Delacroix, Corot, Daubigny, Suprez en enkele andere meesters tegen exorbitante prijzen. Ze doen weinig of niets voor jonge kunstenaars.

De tweederangshandelaars daarentegen verkopen die wel, maar tegen zeer lage prijzen. Als ik meer zou vragen, zou ik niets verkopen, verbeeld ik mij. Evenwel, ik heb vertrouwen in kleur. Zelfs wat de prijs aangaat, het publiek zal er op den duur voor betalen. Maar op het ogenblik is de toestand verschrikkelijk moeilijk. Daarom, laat iedereen die het er op waagt hierheen te komen, bedenken dat hij niet op rozen komt te zitten.

Wat men kan winnen, is vooruitgang, en wat dat ook moge zijn, hier kan men het vinden. Maar voor avonturiers zoals ikzelf, geloof ik dat zij niets verliezen door meer te riskeren. In het bijzonder zoals in mijn geval, daar ik geen avonturier ben door eigen keuze, maar door het noodlot, en daar ik mijzelf nergens zozeer een vreemde voel als bij mijn eigen familie in mijn eigen land.

Vincent van Gogh schreef honderden brieven, voornamelijk aan zijn broer Theo, die een uniek beeld geven van zijn korte, maar veelbewogen leven. In deze prachtige brieven, die gerekend worden tot de mooiste in de Nederlandse literatuur, schrijft Van Gogh openhartig over zijn emotionele en financiële problemen, over zijn passies en idealen en over zijn vriendschap met Gauguin.

De bezieling waarmee hij, ondanks de miskenning, in zijn werk volhardt spat van de pagina's. Van Gogh-kenner Jan Hulsker stelde de bundel samen, die zich laat lezen als een indringend portret van een zoekend mens en een gepassioneerd kunstenaar.
Vincent van Gogh, een leven in brieven, 1853-1890


Meesterwerken

Van Gogh schilder
Belinda Thomson - hardcover, 190 blz, 170 illustraties, isbn 9040083029, 9789040083020, prijsindicatie € 42,50

Over de hele wereld blijft het werk van Vincent van Gogh fascineren. Dit boek onderzoekt de schilderijen en biedt de lezer een selectie van de meest onvergetelijke doeken van Van Gogh, maar ook enkele minder bekende voorbeelden, de meeste afkomstig uit de collectie van het Van Gogh Museum in Amsterdam.

Deze uitgave behandelt de werken in het licht van Van Gogh's korte, maar briljante, loopbaan. Vincent's penseel werd geleid door een opmerkelijke, rusteloze en brede intelligentie, die tevens tot uitdrukking kwam in de ononderbroken stroom brieven geschreven aan familie en vrienden.

De auteur beschouwt Van Gogh als een kosmopoliet, die in zijn kunst belevenissen en tradities combineert, welke hij opdeed in zijn eigen land en in het Victoriaanse Engeland en er vervolgens in is geslaagd om te assimileren en zijn stempel te drukken op de Franse schilderkunst in een van haar rijkste periodes.



Tekeningen - Vincent van Gogh

Tekeningen 1 - Vroege jaren 1880-1883 - Sjraar van Heugten, hardcover, 259 blz, 68 illustraties, 107 z/w foto's, isbn 9066115017, 9789066115019

Tekeningen 2 - Nuenen 1883-1885, Sjraar van Heugten, hardcover, 288 blz, 129 illustraties, 96 z/w foto's, isbn 9066115114, 9789066115118

Tekeningen 3 - Antwerpen en Parijs, 1885-1888, Marije Vellekoop, Sjraar van Heugten, hardcover, 380 blz, 83 illustraties, 200 z/w foto's, isbn 9074265111, 9789074265119

Tekeningen 4 - Arles, Saint-Rémy, Auvers-sur-Oise, 1888-1890, Marije Vellekoop, Roelie Zwikker, hardcover, 2 delen, 595 blz, 250 illustraties, isbn 9040083517, 9789040083518

Het Van Gogh Museum in Amsterdam beheert meer dan tweehonderd schilderijen en ongeveer vijfhonderd tekeningen van Vincent van Gogh, de grootste en meest representatieve verzameling van zijn werk ter wereld. De collectie, afkomstig van de familie Van Gogh, zal in de komende komende jaren ontsloten worden in omvangrijke bestandscatalogi. De tekeningen worden in vijf publicaties behandeld, de catalogus van de schilderijen zal uit drie banden bestaan.


Tekeningen 1 - Vroege jaren 1880-1883
Vincent van Gogh, tekeningen Vroege jaren 1880-1883 is het eerste deel van de tekeningencatalogus, gewijd aan de jaren waarin Van Gogh zich het tekenen meester maakte.

Tekeningen 2 - Nuenen 1883-1885
Vincent van Gogh, tekeningen Nuenen 1883-1885 behandelt de bladen uit de collectie van het Van Gogh Museum die Van Gogh gedurende zijn verblijf van twee jaar in het Brabantse dorp Nuenen maakte. De kunstenaar bestudeerde daar de wevers bij hun werk en legde vele aspecten van het harde boerenleven vast.

Tientallen studies van koppen en handen, alsmede meerdere compositie- en detailschetsen, laten zien hoe hij zich voorbereidde op het schilderen van het meesterwerk uit zijn Nederlandse jaren, De aardappeleters. Een groep pentekeningen van tuinen en van het Brabantse landschap hoort tot de absolute hoogtepunten in zijn oeuvre.

Tekeningen 3 - Antwerpen en Parijs, 1885-1888
Vincent van Gogh, tekeningen Antwerpen & Parijs 1885-1888, is het derde deel van de tekeningencatalogus en behandelt de 116 bladen uit de collectie in het Van Gogh Museum die de kunstenaar in Antwerpen en Parijs maakte.

Tevens geeft dit boek een goed beeld van Van Goghs totale tekeningenproductie uit die tijd [slechts acht tekeningen uit deze periode bevinden zich buiten het Van Gogh Museum].

Van Gogh volgde zowel in Antwerpen als in Parijs academisch onderwijs. Tientallen studies naar figuur en gipsen afgietsels van klassieke beelden getuigen hiervan. De stadsgezichten in waterverf die hij in de zomer van 1887 maakte, behoren tot de absolute hoogtepunten in zijn oeuvre. Van Gogh ontwikkelde zich tussen 1885 en 1888 van een tamelijk ouderwets tekenaar en schilder tot een kunstenaar die deelnam aan de modernste stromingen van zijn tijd.

Tekeningen 4 - Arles, Saint-Rémy, Auvers-sur-Oise, 1888-1890
In deze laatste jaren van zijn leven kwam de kunstenaar tot een heel eigen stijl en maakte hij zijn meest indrukwekkende tekeningen. Een belangrijke inspiratiebron daarbij was de Japanse prentkunst. Van Gogh maakte niet alleen vlotte pentekeningen, maar ook werken in kleur. Naast zelfstandige tekeningen maakte hij zowel voorstudies voor schilderijen alsook kopieën naar geschilderd werk.

De verhalende beschrijvingen in dit boek zijn het resultaat van jarenlang onderzoek en bevatten gedetailleerde besprekingen van de kunstwerken, technische gegevens en documentatie over herkomst, literatuur en tentoonstellingen. Twee inleidingen gaan in op de stilistische ontwikkeling en op Van Goghs materiaalgebruik, technieken en experimenten.

Meer dan 250 steunillustraties met o.a. veel historische foto's en schilderijen van Van Gogh plaatsen de tekeningen in een, niet eerder getoonde, rijke én kleurrijke context.




Musée imaginaire Van Gogh

De keuze van Vincent, bezoekersgids
Chris Stolwijk, kunst, paperback, 27,5 x 33,5 cm, 48 blz, 2930117192

Dankzij de bewaarde brieven van Van Gogh was het mogelijk om vast te stellen welke schilderijen Vincent kende en bewonderde. De tentoonstelling De keuze van Vincent zal een groot aantal van deze werken - merendeels meesterwerken van de beeldende kunst - tentoonstellen als ware het Vincent's »musée imaginaire«.

Zijn eigen schilderijen onthullen de dialoog tussen de schilder en de werken die hij bewonderde. De aanwezigheid van grote meesters als Rembrandt en Rubens, Constable, Corot en Courbet, Delacroix, Gauguin en Monet zijn een krachtig eerbetoon aan Vincent's talent.

Ingedeeld naar de thema's van de tentoonstelling - o.a. jeugd, religie, natuur, boerenleven en arbeid, voorbeelden - biedt dit bezoekersgidsje een beknopte introductie op de tentoonstelling en een selectie van de getoonde meesterwerken.

Bezoekersgids bij de tentoonstelling De keuze van Vincent die te zien was van 14 februari t/m 15 juni 2003 in het Van Gogh Museum, Amsterdam.


Vincent van Gogh van A-Z

Vincent van Gogh is maar tien jaar schilder geweest. Hij heeft in zijn korte leven gewerkt als kunsthandelaar, hulpleraar, boekverkoper en lekenpredikant en koos pas toen hij 27 was voor een bestaan als kunstenaar. Tien jaar later was hij dood. In die korte tijd heeft hij meer dan 1.000 tekeningen en bijna 900 schilderijen gemaakt. Van de tekeningen heeft hij maar een handjevol verkocht, van de schilderen slechts enkele. Het Van Gogh Boek beschrijft zowel de briljante Van Gogh als de tragische. Het doet dat in een unieke opzet : letterlijk van A tot Z, in 26 compacte, informatieve hoofdstukjes. Schilderen, tekenen, schetsen, brieven, alles van Van Gogh komt aan de orde. Net als zijn woonplaatsen, zijn obsessies, zijn passies, zijn vriendschappen, zijn verliefdheden, zijn bijzondere band met zijn broer, zijn dramatische gevecht met de verf en zichzelf.
Shelley Rohde - kunst, gebonden boek, 160 blz, 150 illustraties, isbn 9068683403, Thoth Uitgeverij, prijsindicatie € 9,99



The accountbook of Theo van Gogh and Jo van Gogh-Bonger

Shortly after marrying Jo Bonger [1862-1925] in April 1889, Vincent's brother, Theo van Gogh [1857-1891], began keeping an account book. After his death, his wife carried on making entries.

This account book, now housed in the Van Gogh Museum in Amsterdam, gives a detailed record of expenses between May 1889 and January 1925. It thus provides insight into the Van Gogh couple's overall economic situation and, more generally, into middle-class life in Paris and the Netherlands at the end of the 19th and the beginning of the 20th century.

Chris Stolwijk & Han Veenenbos, hardcover, 208 pages, 200 b/w illustrations, 208 pages, 200 b/w illustrations, isbn 9074310826, Primavera Pers, prijsindicatie € 39,90


De koffer van Caracas

Om het lustrum van hun kunstenaarscollectief te vieren bedenken Luc Vandromme en zijn vriend Lieven Neirinck een project met de titel : havenresten. Ze besluiten te onderzoeken wat er zoal in de haven van Antwerpen wordt achtergelaten en struinen drie maanden langs containers, zoeken in vuile loodsen en spreken mensen in allerlei functies.

Bij toeval stuiten ze op een vreemd verhaal over de inboedel van een schip uit Caracas.

Een onderdeel van die inboedel blijkt een koffer met nog nooit openbaar gemaakt materiaal van en over Vincent van Gogh. De onderzoekers worden speurders. Ze verzamelen getuigenissen, komen in het bezit van originele brieven en foto's van Van Gogh. Ze begrijpen dat wat zij in handen hebben onherroepelijk zal leiden tot een herziening van onze visie op de schilder en de mens Van Gogh. Maar wie zal hen geloven ?

Luc Vandromme, kunst geschiedenis, gebonden, 256 blz, isbn 9044504258, prijsindicatie € 14,95


De wereld van Van Gogh

1853-1890
door Robert Wallace en de redactie van Time-Life Boeken
original edition 1969, Dutch edition 1989, isbn 9061820219
Inhoud
I De buitenstaander
II Een roeping in de kunst
III Pelgrimage naar Parijs
IV Vrienden en invloeden

V De zuidelijke zon van Arles
VI Gauguin in het paradijs
VII Meesterschap uit wanhoop
VIII Een verschrikkelijk en tot waanzin gedreven genie

Chronologie - Foto- en illustratieregister - Naamregister




De schilderijen van Vincent van Gogh

Van Goghs laatste zelfportret, dat hij enkele maanden voor zijn zelfmoord maakte, is een getuigenis van zijn niets ontziende oprechtheid. Geplaagd door herhaalde aanvallen van krankzinnigheid, bekeek de kunstenaar zichzelf zonder voorbehoud en schilderde een gefolterde ziel, die wanhopig vocht tegen de gruwelen die hem omringden. Zijn gezicht is gespannen van zelfbeheersing, zijn lippen zijn ferm en zijn ogen indringend door hun vastberadenheid.

Vincents dood had rampzalige gevolgen : de gezondheid en het verstand van zijn broer Theo werden werden er door ten gronde gericht. Binnen zes maanden was ook hij dood. De omvang van Theo's wanhoop is te lezen in een brief die hij vlak na Vincents dood aan zijn moeder schreef :

»Men kan niet schrijven, hoe bedroefd men is, noch troost vinden ... Het is een smart, die mij lang zal wegen en die mijn heele leven zeker niet uit de gedachte zal gaan, maar als men iets zou willen zeggen is het, dat hijzelf rust heeft, waar hij naar verlangde ... Het leven woog hem zoo zwaar : maar zooals het meer gaat is nu ieder vol lof voor zijn talent ... O moeder, hij was zoo mijn eigen broer.«

Vincent van Gogh door Vincent

Inleiding
Korte levensbeschrijving
De beginperiode
Holland
Antwerpen en Parijs
Arles, St. Rémy en Auvers-sur-Oise

afbeeldingen & verantwoording

Oorspronkelijke titel : Vincent by himself
Vertaling : Michael Eenhoorn
samenstelling Bruce Bernard
De brieffragmenten zijn afkomstig uit Verzamelde brieven van Vincent van Gogh [2 delen], een uitgave van Wereldbibliotheek Uitgeverij en de Vincent van Gogh Stichting.

Het nummer tussen haakjes achter de aanhef van het brieffragment verwijst naar de nummering van de brieven zoals die in bovengenoemde uitgave wordt gebruikt.

»De mensen hier zien er waarschijnlijk niet veel in, maar het is altijd zozeer mijn verlangen geweest te werken voor hen die de artistieke kant van een schilderij niet begrijpen.«



Dagboek van Van Gogh

Jan Hulsker
Meulenhoff Uitgeverij, Amsterdam

Etten - april-december 1881
Den Haag - december1881-september 1883
Drente - september-november 1883
Nuenen - december 1883 - november 1885
Antwerpen - november 1885 - februari 1886
Parijs - maart 1886 - februari 1888
Arles - februari 1888 - mei 1889
Saint-Rémy - mei 1889 - mei 1890
Auvers-sur-Oise - mei - juli 1890

De samensteller van Dagboek van Van Gogh, dr. Jan Hulsker, Van Gogh-brieven expert bij uitstek, zegt in zijn inleiding tot deze uitgave :

Vincent van Gogh hield geen dagboek - voor zover wij weten. Maar weinigen hebben zo direct, zo welsprekend, zo hartstochtelijk hun gevoelens en gedachten aan het papier toevertrouwd als hij geregeld, ja bijna dagelijks deed. De honderden lange brieven aan zijn broer Theo, zijn ouders, zijn zuster Willemien, zijn vrienden Van Rappard, Bernard en vele anderen waren zijn »dagboek«, zoals zijn schetsboeken, zijn talloze tekeningen en schilderijen een ander, picturaal dagboek vormden.

De brieven waren in zijn grotendeels eenzame leven het contact met de buitenwereld ; zij zijn gevuld met mededelingen, vragen en antwoorden op vragen van anderen, maar dienden ook voor gesprekken met zichzelf, voor beschouwingen, uitingen van vreugde of opstandigheid, soms voor kreten van wanhoop en vertwijfeling, als het gemoed te vol werd.

Weggetje naar het strand, schets in een brief, juli 1883, Rijksmuseum Vincent van Gogh, Amsterdam.

Erwin Nas - kunst, cultuur & reizen - amerigo, 2017