amerigo
over kunst, cultuur & reis boeken by Erwin Nas
Kameraad Baron - Scholten

Kameraad Baron

Jaap Scholten

boek
geschiedenis
9789025431549

een reis door de verdwijnende wereld van de transsylvaanse aristocratie

bestel boek
In de vroege ochtend van 3 maart 1949 werd de Transsylvaanse aristocratie door de Securitate. De Roemeense Arbeiders Partij was verheugd over de succesvolle deportatie en onteigening van alle grootgrondbezitters.
onder de terreur van Gheorghiu-Dej en later Ceausescu leidde de aristocratie een dubbelleven
men dronk wijn, converseerde en leerde de kinderen pianospelen en Frans spreken
partijbeulen kregen deze flegmatieke kaste niet kapot, de aristocratie als symbool van onverzettelijkheid
Jaap Scholten bereisde grote delen van Hongarije en Roemenie en ontmoette daar de nazaten van de eens zo aanzienlijke Transsylvaanse aristocratie. Met hen bezocht hij de kelders waar zij leefden, de dwangarbeids-kampen waar ze stenen vergruisden en sprak met hen over hoe het vroeger was en over de verschrikkingen van het communisme. Met de jongste generatie aristocraten zocht hij truffels in de uitgestrekte wouden van Transsylvanie en sprak over de restitutie van bezit en de toekomst : hoe weer iets op te bouwen in een land dat in een moreel vacuum verkeert ?
Tijdens een razzia, maart 1949, werden alle aristocraten in Transsylvanie - Roemenie ten westen van de Karpaten - uit hun kastelen gezet en naar verplichte woonoorden getransporteerd. Hun bezit werd geroofd, velen werden gemarteld door de Securitate. Dat was het einde van de ooit invloedrijke bevolkingslaag in deze overwegend Hongaarse, maar multiculturele landstreek.

Jaap Scholten leerde hun nazaten kennen, en probeert hun levens in het oude Oostenrijk-Hongarije te reconstrueren. De auteur woont in Hongarije. Hij sprak met veel nabestaanden en bezocht locaties. Zijn interviews en reisimpressies zijn vervat in korte hoofdstukken, in drie clusters over de tijd voor, tijdens en na de communistische overheersing.

Men leest over maatschappelijke uitsluiting en hersenspoeling, maar ook over de taaiheid van omgangsvormen en tradities en de botheid der nouveaux-riches. Ondanks wat doublures en herhalingen biedt het boek - zoals bij bijvoorbeeld Frank Westerman - een boeiende inkijk in wat de 20e eeuw betekende voor een relatief onbekende klasse en regio. Met uitvoerige bronvermelding, chronologisch overzicht, begrippenlijst en lijst van belangrijkste geografische namen en personages.

NBD|Biblion recensie - dr. J.L.G. v. Oudheusden
Transsylvanie
Roemenie
Hongarije
Erwin Nas - kunst, cultuur & reizen - amerigo, 2017