amerigo
about arts, travel & books by Erwin Nas
Unde Malum - Schaik

Unde Malum

Dualisme bij manicheeėrs en katharen

Een vergelijkend onderzoek

Geschiedschrijvers, vanaf de Middeleeuwen tot vandaag de dag, zien in de katharen vaak [neo]manicheeėrs. Men baseert de [vermeende] verwantschap tussen die stromingen op het dualisme dat beide aanhangen. Ook in populaire en esoterische kringen leeft deze opvatting. Maar waarop baseert men zich ?

John van Schaik onderzoekt in zijn studie allereerst of de ketters in de periode van 1000 tot 1150 een vorm van dualisme kennen. Zij worden immers door tijdgenoten reeds manicheeėrs genoemd. Hij komt tot de conclusie dat dit ten onrechte is. De ketters in deze periode zijn allereerst kerkhervormers die kritiek hebben op de corrupte geestelijkheid.

Na 1150 verschijnen de katharen. Is hun dualisme verwant aan dat van de manicheeėrs ? Om deze vraag te beantwoorden onderzoekt Van Schaik onder meer de anti-manichese teksten van Augustinus, de manichese teksten zelf, anti-kathaarse teksten en radicaal kathaarse bronnen.

Uit de fundamentele verschillen die aan het licht komen, concludeert de onderzoeker dat er weinig inhoudelijke verwantschap bestaat tussen de manicheeėrs en de radicale katharen.

John van Schaik [1956] studeerde in Antwerpen middeleeuwse mystiek. Hij is gespecialiseerd in de relatie tussen het zogenaamde »esoterische« of vrije christendom en het »exoterische« kerkelijke christendom. Unde Malum schreef hij als dissertatie [Katholieke Universiteit Nijmegen].
John van Schaik
katharen
paperback
256 blz
isbn 9025953778
9789025953775
prijsindicatie € 29,95
Erwin Nas - kunst, cultuur & reizen - amerigo, 2017